Czy waga samochodowa wymaga pozwolenia na budowę? Wyjaśniamy przepisy prawne
Planując instalację wagi samochodowej, wielu inwestorów zastanawia się, czy konieczne jest uzyskanie pozwolenia na budowę, czy wystarczy zgłoszenie. Inni z kolei zakładają, że postawienie wagi samochodowej nie wymaga się żadnej formalności (zamawiam wagę, producent montuje ją, ważę i działam).
Tymczasem z punktu widzenia Prawa budowlanego bywa różnie – czasem potrzebne jest pełne pozwolenie na budowę, innym razem wystarczy zgłoszenie, a w niektórych przypadkach nie są wymagane żadne formalności. Kluczowe jest to, czy konkretna waga zostanie uznana za obiekt budowlany (budowlę), czy tylko za urządzenie techniczne.
Poniżej przedstawiamy kompleksową analizę opartą na obowiązujących przepisach prawa budowlanego.
Ogólna zasada z Prawa budowlanego i zwolnienia
Budowa wagi samochodowej co do generalnej zasady określonej w art. 28 ustawy Prawo budowlane (Dz. U. 2024 poz. 725 z zm.)-dalej pr. bud. wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Jednakże ustawodawca ustanowił katalog zamknięty robót budowlanych , które mogą zostać zwolnione z generalnej zasady wyrażonej w art. 28 pr. Bud.
Obiekty i roboty budowlane, których realizacja nie wymaga wcześniejszego uzyskania pozwolenia na budowę natomiast wymaga dokonania zgłoszenia lub też nie wymagające zgłoszenia – zostały enumeratywnie wymienione przepisami artykułów 29, 29a, 30, 31 pr. bud. Wyżej powołane przepisy określają wyjątki od ogólnej zasady, zawartej w art. 28 tej samej ustawy, obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, co powoduje niedopuszczalność stosowania od nich wykładni rozszerzającej. Oznacza to zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę inwestycji, które zostały bezpośrednio wskazane przepisami art. 29, 29a, 30, 31 pr. bud., zaś realizacja pozostałych inwestycji wymaga uzyskania pozwolenia na budowę.
Waga samochodowa a obiekt budowlany
Rozważenia wymaga kwestia, czy waga samochodowa, stanowi obiekt budowlany, o którym mowa w art. 28 ust. 1 pr. bud. Zgodnie bowiem z definicją określoną w art. 3 pkt 1 pr. bud., obiekt budowlany to budynek, budowla bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Waga przeznaczona do ważenia pojazdów, w zależności od jej parametrów technicznych, może być niewielkim, przenośnym urządzeniem (np. przeznaczonym do określania nacisku na oś pojazdu), jak też – może stanowić budowlę, wyposażoną w fundamenty (wylewane lub prefabrykowane) i betonowe lub stalowo-betonowe pomosty. W pierwszym z wymienionych przypadków (obejmującym także niewielkie, przenośne – niezwiązane trwale z gruntem wagi najazdowe) waga samochodowa stanowi urządzenie techniczne, pozostające poza reglamentacją przepisów pr. bud. Natomiast w drugim przypadku – wagę najazdową należy zakwalifikować jako obiekt budowlany, którego wzniesienie (a także przebudowa lub rozbudowa) wymaga pozwolenia na budowę.
Waga samochodowa na istniejącym obiekcie budowlanym
Jeżeli waga samochodowa będzie stanowić urządzenie techniczne, które będzie instalowane na istniejącym obiekcie budowlanym może korzystać ze zwolnienia wyrażonego w art. 29 pr. bud.
Zgodnie z art. 3 pkt.1 pr. bud. mówiąc o obiekcie budowlanym należy przez to rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Natomiast zgodnie z art.3 pkt.9 pr. bud. urządzeniami budowlanymi są urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki. Jak z powyższej definicji wynika, charakterystyczną cechą urządzenia budowlanego jest jego funkcjonalny związek z obiektem budowlanym. Urządzenia techniczne niezwiązane funkcjonalnie z obiektem budowlanym, a służące innym celom, nie mogą być uznane za urządzenia budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 9pr. bud. Stanowią one wówczas odrębne obiekty budowlane. Stanowisko takie podzielił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku NSA z 18.06.2021 r., II OSK 2796/18, wskazano: „W myśl art. 3 pkt 9 ustawy z 7.07.1994 r. Prawo budowlane – dalej pr. bud., ilekroć w ustawie jest mowa o urządzeniach budowlanych, należy przez to rozumieć urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki. Jak z powyższej definicji wynika, charakterystyczną cechą urządzenia budowlanego jest jego funkcjonalny związek z obiektem budowlanym. Urządzenia techniczne niezwiązane funkcjonalnie z obiektem budowlanym, a służące innym celom, nie mogą być uznane za urządzenia budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 9pr. bud. Stanowią one wówczas odrębne obiekty budowlane.”
Jak prawo definiuje budowlę?
Zgodnie z art. 3 pkt 3 pr. bud. budowlą jest każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych, elektrowni wiatrowych, morskich turbin wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową. Powyższy katalog nie ma charakteru zamkniętego.
Waga samochodowa bez pozwolenia na budowę
Opierając na w/w podstawach prawnych należy wskazać, iż instalowanie urządzenia na istniejącym obiekcie budowlanym (wybudowanym na podstawie art.28 pr. bud.) nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast może wymagać zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 pr. bud., jeżeli wykonywane są roboty budowlane polegających na instalowaniu na obiektach budowlanych stanowiących albo niestanowiących całości techniczno-użytkowej urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych, a także związanego z tymi urządzeniami osprzętu i urządzeń zasilających, o wysokości powyżej 3 m (art. 29 ust.3 pkt 3 lit.a pr. bud.). Natomiast instalacja urządzeń poniżej 3 m nie wymaga uzyskania zgód budowlanych, o czym mowa w art. 29 ust. 4 pkt 3 lit. a pr. bud. Pojęcie „instalowanie” nie zostało zdefiniowane w pr. bud. Ustawodawca posługuje się nim jedynie tworząc katalog robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Przyjąć trzeba, na gruncie art. 29 ust. 4 pkt 3 lit. a pr. bud., że zwrot ten dotyczy robót budowlanych innych niż budowa, rozbudowa, nadbudowa lub przebudowa budynku, które mają służyć niejako za nośnik każdej instalacji (z wyłączeniem instalacji gazowych) rozumianej jako całość.
Dwa typy wag z punktu widzenia Prawa budowlanego
W praktyce można wyróżnić dwa podstawowe typy wag samochodowych:
- Wagi przenośne – niewielkie, mobilne urządzenia (np. wagi osiowe albo lekkie wagi najazdowe jak stalowy model United / United Pro), które nie są trwale związane z gruntem. Takie urządzenia można zdemontować i przenieść bez rozbiórki fundamentów.
- Wagi najazdowe z fundamentami – wagi z betonowymi lub stalowo‑betonowymi pomostami, osadzone na wylewanych lub prefabrykowanych fundamentach i funkcjonalnie wkomponowane w infrastrukturę zakładu (np. model Compact).
W pierwszym przypadku mówimy zwykle o urządzeniu technicznym, a nie o obiekcie budowlanym. W drugim – o budowli, czyli obiekcie budowlanym, którego budowa co do zasady wymaga pozwolenia.
Podsumowanie
Kluczowym aspektem jest fakt „instalowania” urządzenia oraz fakt istnienia legalnie wybudowanego obiektu budowlanego. Jak przyjmuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, mowa tu o montażu, przytwierdzeniu urządzenia do już istniejącego obiektu budowlanego jako nośnika tego urządzenia.
Tak więc budowa wagi samochodowej wymagać będzie uzyskania pozwolenia na budowę, natomiast instalowanie wagi samochodowej o wysokości mniejszej niż 3m na istniejącym fundamencie zrealizowanym na podstawie pozwolenia na budowę lub innym leganie powstałym obiekcie budowalnym nie wymaga uzyskania zgód budowlanych.
Bezpłatna konsultacja lub wizyta
